Orzeczenia o przedawnieniu roszczeń – co mówi Sąd Najwyższy

Q: Co przerywa bieg przedawnienia?

Bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed sądem (pozew, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej) oraz uznanie długu przez dłużnika. Po przerwaniu termin liczy się od nowa. Samo wezwanie do zapłaty wysłane przez wierzyciela nie przerywa biegu przedawnienia.

Q: Czy uznanie długu musi być na piśmie?

Uznanie długu może być wyrażone w dowolnej formie – pismo, e-mail, a nawet częściowa wpłata na poczet długu. Ważne, żeby z zachowania dłużnika jednoznacznie wynikało, że uznaje istnienie zobowiązania. Sąd ocenia to na podstawie całokształtu okoliczności.

Przełomowe orzeczenia SN o przedawnieniu roszczeń: 3-letni termin dla B2B, przerwanie biegu przedawnienia, uznanie długu. Sprawdź co wynika z najnowszego orzecznictwa.

Kluczowa teza: Roszczenia z działalności gospodarczej przedawniają się w terminie 3 lat, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 KC). Uznanie długu przez dłużnika przerywa bieg przedawnienia i rozpoczyna go na nowo – i nie musi mieć formy pisemnej, wystarczy częściowa wpłata.

Co to oznacza w praktyce

Firma transportowa wystawiła fakturę na 120 000 zł z terminem płatności 10 stycznia 2024 r. Dłużnik nie zapłacił. Zgodnie z art. 118 KC roszczenie przedawni się 31 grudnia 2027 r. – chyba że w międzyczasie nastąpi zdarzenie przerywające bieg terminu. Gdyby dłużnik w lutym 2025 r. wpłacił choćby 1000 zł na poczet długu, 3-letni termin zacząłby biec od nowa.

Co ważne: samo wysłanie wezwania do zapłaty nie przerywa biegu przedawnienia. Przerwanie następuje dopiero przez czynność przed sądem – pozew, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej – albo przez uznanie długu. Wierzyciel, który przez 2,5 roku tylko wysyła maile, może obudzić się z przedawnionym roszczeniem.

Podstawa prawna

Art. 118 Kodeksu cywilnego – termin przedawnienia dla roszczeń okresowych i związanych z działalnością gospodarczą wynosi 3 lata. Art. 123 KC – przerwanie biegu przedawnienia. Art. 124 KC – po przerwaniu termin biegnie na nowo. Kluczowe orzeczenia: uchwała SN z 26.10.2017 r. (III CZP 47/17) o końcu terminu na ostatni dzień roku, wyrok SN z 12.02.2015 r. (IV CSK 291/14) o uznaniu długu przez częściową zapłatę.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi termin przedawnienia roszczeń B2B?

3 lata od dnia wymagalności, z tym że koniec terminu wypada zawsze na 31 grudnia danego roku – chyba że od wymagalności do końca roku zostało mniej niż 2 lata. Faktura z terminem płatności 15 marca 2024 r. przedawni się 31 grudnia 2027 r., a nie 15 marca 2027 r.

Co przerywa bieg przedawnienia?

Każda czynność przed sądem (pozew, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej) oraz uznanie długu przez dłużnika. Po przerwaniu 3-letni termin startuje od zera. Zwykłe wezwanie do zapłaty – nawet wysłane listem poleconym – nie przerywa biegu, choć może być dowodem w sprawie.

Czy uznanie długu musi być na piśmie?

Nie. Uznanie może być dorozumiane – dłużnik wpłaca część kwoty, prosi o rozłożenie na raty, potwierdza saldo w korespondencji mailowej. Sąd ocenia całokształt okoliczności. Jedno zdanie w e-mailu: "wiem, że jestem winien, zapłacę w przyszłym miesiącu" może wystarczyć jako uznanie długu.

Z praktyki: Jeśli dłużnik milczy od 2 lat, nie czekaj. Złóż pozew albo chociaż wniosek o zawezwanie do próby ugodowej – to najtańszy sposób na przerwanie biegu przedawnienia (opłata 40 zł w postępowaniu pojednawczym). Nie licz na to, że "jakoś się uda" – przedawnienie jest bezlitosne.

Sprawdź, czy Twoja sprawa się nie przedawniła. Kalkulator przedawnienia →

Ostatnia aktualizacja: 28 lipca 2026